Dlaczego dziecko ze spektrum autyzmu jest przebodzcowane w szkole?
Pracując z dziećmi ze spektrum autyzmu, codziennie obserwuję, jak szkolne środowisko staje się dla nich źródłem intensywnego przeciążenia sensorycznego.
Wyobraź sobie, że wszystkie pokrętła w twoim mózgu są wykręcone na maksimum.
Dla dziecka ze spektrum autyzmu typowa klasa szkolna to prawdziwa burza bodźców. To, co dla neurotypowego ucznia jest zwykłym tłem, dla dziecka z autyzmem może być przytłaczającym chaosem.
Co konkretnie powoduje przebudowanie?
Dźwięki – brzęczenie świetlówek, szmer rozmów, skrzypienie krzesła, kroki na korytarzu. Wszystko jednocześnie, bez możliwości “wyfiltrowania” tego, co nieistotne.
Światło – jarzeniówki, które migoczą w sposób niedostrzegalny dla większości, ale męczący dla wrażliwego układu nerwowego.
Bliskość innych – 25-30 osób w jednej sali, dotykanie, zapachy, nieprzewidywalny ruch.
Nieprzewidywalność – zmiany planu, zastępstwa, nieoczekiwane sytuacje, które wywołują lęk i napięcie.
Tempo pracy – konieczność szybkiego przełączania się między zadaniami, gdy dziecko potrzebuje więcej czasu na przetworzenie informacji.Co się dzieje w organizmie dziecka?
Układ nerwowy pracuje w trybie ciągłego alarmu. Ciało jest w stanie “walcz lub uciekaj”, stale wydzielając kortyzol. To jak próba skupienia się na książce w środku ruchliwej ulicy – w pewnym momencie to po prostu niemożliwe.
Jak to się objawia?
Dziecko może:
∙ zatykać uszy, uciekać wzrokiem
∙ manifestować zachowania trudne (to nie jest “zły charakter”, to desperacka próba komunikacji: “to za dużo!”)
∙ wycofywać się, zamykać w sobie
∙ być rozkojarzone, “nieobecne”
∙ wybuchać po powrocie do domu (tam wreszcie może “puścić” napięcie)
Co możemy zrobić?
Jako nauczyciele i rodzice możemy stworzyć bezpieczniejsze środowisko: przerwy sensoryczne, przewidywalny plan dnia, kącik wyciszenia, możliwość noszenia słuchawek redukcujących hałas, zrozumienie, że “dziwne” zachowania to często próba samoregulacji, a nie złośliwość.
Pamiętajmy: dziecko ze spektrum autyzmu nie jest “niegrzeczne” czy “leniwe”. Ono walczy z przeciążeniem, którego my często nawet nie zauważamy. Nasza empatia i zrozumienie mogą zmienić wszystko.
Zaloguj przez Facebooka
Zaloguj przez Google