Nowa podstawa programowa dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym i znacznym – od ICF do IPET

Masz ucznia, który na zajęciach potrafi policzyć do dziesięciu. Ale czy potrafi sam zapłacić za bułkę w sklepie?

To nie jest pytanie retoryczne. To jest pytanie, od którego zaczyna się nowa podstawa programowa dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym i znacznym — podpisana przez Minister Edukacji Barbarę Nowacką 11 marca 2026 roku, obowiązująca od 1 września 2026 roku wszystkich uczniów jednocześnie.

Zmiana, którą wprowadza, jest głębsza niż nowe rubryki w IPET i inne nazwy bloków zajęciowych. Zmienia się fundament: szkoła ma przestać opisywać, czego uczniowi brakuje — i zacząć opisywać, jak funkcjonuje w swoim środowisku.

To podejście ma swoją nazwę, swoje narzędzie i swój język. Nazywa się modelem biopsychospołecznym, opiera się na Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania (ICF) i przekłada się w praktyce na Szkolną Ocenę Funkcjonalną w dziewięciu obszarach.

Ten kurs przeprowadzi Cię przez to wszystko — od filozofii do gotowego narzędzia w ręku.

Czego się nauczysz?

Zrozumiesz, czym naprawdę różni się diagnoza od opisu funkcjonowania — i dlaczego to rozróżnienie zmienia sposób pisania celów, prowadzenia zajęć i rozmów z rodzicem.

Poznasz dziewięć obszarów Szkolnej Oceny Funkcjonalnej i nauczysz się obserwować każdy z nich w codziennych sytuacjach szkolnych — bez dodatkowych godzin i bez stosów papierów.

Dowiesz się, jak pisać cele funkcjonalne, które naprawdę działają. Nie „rozwijanie samodzielności" — ale „Kacper samodzielnie zapłaci za bułkę w szkolnym sklepiku, bez podpowiedzi."

Zrozumiesz, jak nowe sześć bloków zajęciowych wynika wprost z logiki ICF — i co to oznacza dla planowania Twojego tygodnia.

Nauczysz się budować IPET oparty na SOF: od opisu funkcjonowania, przez cele, przez działania, aż po ewaluację, która mówi coś więcej niż „cel w trakcie realizacji."

Dowiesz się, jak monitorować postęp, gdy postęp jest powolny — i jak rozpoznać, że coś nie działa, zanim stracisz pół roku szkolnego.

Dla kogo jest ten kurs?

Dla nauczycieli szkół specjalnych i oddziałów specjalnych, którzy chcą rozumieć zmianę — nie tylko ją formalnie spełnić.

Dla pedagogów specjalnych, psychologów i terapeutów pracujących w zespołach tworzących IPET.

Dla nauczycieli wspomagających, którzy chcą wiedzieć, na czym polegają cele funkcjonalne i jak je realizować w codziennej pracy.

Dla dyrektorów, którzy potrzebują rozumieć, co wdrażają — zanim skierują na szkolenie całą radę pedagogiczną.

Nie musisz znać ICF. Nie musisz wcześniej nic czytać. Kurs zaczyna od podstaw i prowadzi krok po kroku.

Co zawiera kurs?

7 modułów w formacie PDF — łącznie ponad 10 godzin materiału dydaktycznego, realizowanego we własnym tempie.

Każdy moduł zawiera treść merytoryczną napisaną językiem praktycznym — bez żargonu, za to z przykładami z realnych szkolnych sytuacji, ćwiczenia i karty pracy gotowe do wykorzystania w klasie oraz literaturę do pogłębienia dla tych, którzy chcą więcej.

Na zakończenie: test zaliczeniowy (20 pytań, próg 70%)

Dlaczego warto teraz?

Rozporządzenie jest podpisane. Dziennik Ustaw jest kwestią dni. Wrzesień 2026 roku nadejdzie dokładnie wtedy, kiedy ma nadejść.

Nauczyciel, który rozumie zmianę, idzie do klasy z mapą. Nauczyciel, który nie rozumie — idzie z nadzieją, że jakoś będzie.

Kacper, który sam poszedł po chleb, nie trafił tam przez przypadek. Trafił tam, bo ktoś wiedział, po co go uczy.

PROGRAM KURSU:

MODUŁ 0 – Wprowadzenie (~0,5h)

• O kursie i jak z niego korzystać
• Dlaczego ta zmiana jest ważna – kontekst prawny (rozporządzenie MEN, marzec 2026)
• Słownik pojęć kluczowych

MODUŁ 1 – Rewolucja myślenia: od deficytu do funkcjonowania (~1,5h)

• Model medyczny vs. biopsychospołeczny – co to zmienia w praktyce
• Czym jest ICF i dlaczego weszło do polskiej szkoły
• Uczeń w środowisku, nie uczeń z diagnozą – zmiana perspektywy
• Ćwiczenie: opisz ucznia po nowemu

MODUŁ 2 – Szkolna Ocena Funkcjonalna – narzędzie, nie formalność (~2h)

• Czym jest SOF i czym nie jest
• 9 obszarów ICF – omówienie każdego z przykładami szkolnymi
• Jak obserwować i dokumentować funkcjonowanie ucznia w każdym obszarze
• Diagnoza kryterialna (orzeczenie/ICD/DSM) a ocena funkcjonalna – różnica i relacja
• Ćwiczenie: arkusz obserwacji ucznia w 9 obszarach

MODUŁ 3 – Nowa podstawa programowa – co konkretnie się zmienia (~2h)

• Hierarchia celów kształcenia – stara vs. nowa
• 6 bloków zajęciowych w ramowym planie nauczania (zamiast 4)
• Nowe treści: edukacja zdrowotna, edukacja społeczna, kompetencje cyfrowe
• Harmonogram wdrażania – kto, kiedy, w których klasach
• Ćwiczenie: analiza porównawcza starej i nowej podstawy

MODUŁ 4 – IPET w nowej logice (~2,5h)

• 9 obszarów SOF jako szkielet IPET – nie rubryki, ale ramy
• Cele funkcjonalne zamiast przedmiotowych – jak je formułować
• Planowanie działań dydaktycznych i wychowawczych w oparciu o SOF
• Współpraca zespołu: nauczyciel, specjalista, rodzic – kto co wnosi
• Przykład: gotowy fragment IPET oparty na nowej logice
• Ćwiczenie: napisz cel funkcjonalny dla konkretnego ucznia

MODUŁ 5 – Praktyka: od oceny do działania (~2h)

• Jak wdrożyć SOF w swoją codzienną pracę
• Monitorowanie i ewaluacja postępów ucznia w obszarach ICF
• Typowe trudności i jak sobie z nimi radzić
• Pytania i odpowiedzi z praktyki szkolnej
• Ćwiczenie: plan działania dla mojej klasy/ucznia

MODUŁ 6 – Podsumowanie i certyfikacja (~0,5h)

• Recap kluczowych zmian
• Test zaliczeniowy (np. 20 pytań)
• Instrukcja uzyskania certyfikatu w Nano Edukator