Wsparcie zdrowia psychicznego uczniów – rola nauczyciela i szkoły

Informacje podstawowe

Czas trwania: 4 godziny (możliwość rozszerzenia do 6 godzin z warsztatami)
Forma: stacjonarna w siedzibie szkoły lub online
Grupa docelowa: nauczyciele wszystkich etapów edukacyjnych, wychowawcy, pedagodzy, psycholodzy szkolni

Cele szkolenia

Uczestnicy po szkoleniu:

• Poznają podstawowe zagadnienia dotyczące zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży
• Nauczą się rozpoznawać wczesne sygnały ostrzegawcze problemów psychicznych
• Zdobędą praktyczne narzędzia do wspierania uczniów w kryzysie
• Dowiedzą się, jak budować środowisko szkolne wspierające dobrostan psychiczny
• Poznają zasady współpracy ze specjalistami i rodzicami w trudnych sytuacjach
• Nauczą się dbać o własne zdrowie psychiczne i unikać wypalenia zawodowego

Program szczegółowy

MODUŁ 1: Zdrowie psychiczne uczniów – współczesne wyzwania (45 min)

• Definicja zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży
• Aktualna sytuacja zdrowia psychicznego uczniów w Polsce – dane statystyczne
• Najczęstsze problemy psychiczne w różnych grupach wiekowych:
  • Przedszkole i edukacja wczesnoszkolna
  • Szkoła podstawowa (klasy IV-VIII)
  • Szkoła ponadpodstawowa
• Wpływ pandemii COVID-19 i kryzysu klimatycznego na psychikę młodych ludzi
• Media społecznościowe i ich wpływ na zdrowie psychiczne
• Dyskusja: Jakie problemy dostrzegamy w naszej szkole?

MODUŁ 2: Rozpoznawanie sygnałów ostrzegawczych (60 min)

Jak rozpoznać, że uczeń potrzebuje wsparcia?

• Zmiany w zachowaniu i funkcjonowaniu ucznia
• Sygnały lęku i depresji u dzieci i młodzieży
• Objawy zaburzeń odżywiania
• Autoagresja i myśli samobójcze – jak reagować?
• Symptomy nadużywania substancji psychoaktywnych
• Trauma i jej wpływ na funkcjonowanie w szkole
• Zaburzenia uwagi, koncentracji i trudności emocjonalne – jak je rozróżnić?

Ćwiczenie praktyczne: Analiza przypadków – rozpoznawanie sygnałów w rzeczywistych sytuacjach szkolnych

MODUŁ 3: Rola nauczyciela w systemie wsparcia (60 min)

Co nauczyciel może zrobić?

• Zasada „first aid" – pierwsza pomoc psychologiczna
• Jak rozmawiać z uczniem w kryzysie? Techniki wspierającej komunikacji
• Czego NIE mówić i NIE robić
• Budowanie relacji opartej na zaufaniu
• Współpraca z pedagogiem, psychologiem i innymi specjalistami
• Kiedy i jak informować rodziców?
• Procedury w sytuacjach kryzysowych:
  • Samookaleczenia
  • Myśli samobójcze
  • Podejrzenie przemocy domowej
  • Uzależnienia

Warsztaty: Scenki sytuacyjne – ćwiczenie trudnych rozmów z uczniami

MODUŁ 4: Budowanie środowiska szkolnego wspierającego zdrowie psychiczne (45 min)

Profilaktyka na poziomie szkoły:

• Tworzenie bezpiecznego i akceptującego klimatu klasy
• Przeciwdziałanie stygmatyzacji problemów psychicznych
• Edukacja zdrowia psychicznego w programie wychowawczym
• Regulacja emocji i mindfulness w praktyce szkolnej
• Rozwijanie kompetencji społeczno-emocjonalnych uczniów
• Programy rówieśniczego wsparcia
• Współpraca z rodzicami – jak angażować ich w dbałość o zdrowie psychiczne?

Przykłady dobrych praktyk: Skuteczne działania profilaktyczne w polskich szkołach

MODUŁ 5: Dbałość o siebie – zdrowie psychiczne nauczyciela (30 min)

• Wypalenie zawodowe – jak je rozpoznać i zapobiegać?
• Wtórna traumatyzacja – jak chronić siebie przy pracy z trudnymi przypadkami?
• Granice zaangażowania – kiedy powiedzieć „nie mogę pomóc sam/sama"
• Techniki radzenia sobie ze stresem
• Superwizja i wsparcie w zespole
• Zasoby dla nauczycieli – gdzie szukać pomocy?

MODUŁ 6: Zasoby i narzędzia – jak działać dalej? (30 min)

• Mapa wsparcia – instytucje i organizacje pomocowe:
  • Poradnie psychologiczno-pedagogiczne
  • Telefony zaufania i interwencyjne
  • Centra zdrowia psychicznego
  • Organizacje pozarządowe
• Materiały edukacyjne i kampanie społeczne
• Plan działania – co możemy wdrożyć w naszej szkole?
• Pytania i odpowiedzi
• Ewaluacja szkolenia

Metody pracy

• Wykład interaktywny z prezentacją multimedialną
• Analiza przypadków i scenek sytuacyjnych
• Warsztaty i ćwiczenia praktyczne
• Dyskusja moderowana
• Wymiana doświadczeń między uczestnikami
• Materiały do pracy własnej (karty pracy, checklisty)

Materiały dla uczestników

• Prezentacja multimedialna (wersja PDF)
• Poradnik: "Sygnały ostrzegawcze – co powinno zaniepokoić nauczyciela"
• Schemat rozmowy wspierającej z uczniem w kryzysie
• Lista instytucji pomocowych z danymi kontaktowymi
• Procedury postępowania w sytuacjach kryzysowych
• Karty do samodzielnej pracy z uczniami
• Bibliografia i źródła do dalszego pogłębiania wiedzy
• Certyfikat ukończenia szkolenia

Zapisy i kontakt

Szkolenie realizowane jest na zamówienie, dostosowane do potrzeb konkretnej placówki.

Przed zapisem prosimy o kontakt w celu:

• Ustalenia dokładnej daty i formy szkolenia (stacjonarna/online)
• Omówienia specyficznych potrzeb i oczekiwań rady pedagogicznej
• Dostosowania programu do profilu szkoły i wieku uczniów
• Ustalenia szczegółów organizacyjnych